ORMAN
DAVALARINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR:
a Tazminat
ve ağaçlandırma giderinin hesap edilmesi için
“Birim Değeri” Orman idaresinden
istenmelidir.
aAğaçlandırma gideri
Re'sen göz önüne alınmalıdır.
a Ağaçlandırma
giderinde faiz alınmaz.
a Ağaçlandırma
giderinde mahkeme Müdahil idarenin talebi
ile bağlı değildir.
a Ağaçlandırma
giderine hükmedilmiş ise mutlaka nisbi
harca hükmedilmelidir.
a Nisbi
Harç Karar tarihine göre belirlenir.
a Nisbi
Harç = Ağaçlandırma gideri + Tazminat
toplamı üzerinden hesap edilmelidir.müsadere edilen suç
aletlerinin değerleri esas alınamaz.
a Mahkumiyet
halinde maktu vekalet ücretine hükmedilir.
| Yıllar |
Nisbi
Harç oranı |
En
alt sınır |
| 1998 |
%
036 |
773.900
TL |
| 1999 |
%
036 |
1.370.000
TL |
| 2000 |
%
045 |
2.080.000
TL |
| 2001 |
%
045 |
3.240.000
TL |
| 2002 |
%
054 |
4.960.000.TL |
ğ 91.
MADDE İLE İLGİLİ İÇTİHATLAR
aSuç
tespit tutanağında dikiliden kesilen emvalin
dip ve orta kuturları belirlenmiş ise de orta
kuturun fenni esaslara göre dip kuturunun
yarısı olacağı ve suç tutanağında
belirtilen orta kuturların hatalı tespit
edildiği dikkate alınarak mahallinde dip
kökler üzerinde konusunda uzman Orman
mühendisi bilirkişi aracılığıyla keşif
yapılarak :
aKesilen Dikili ağaç
miktarı
aBunların dikili
vaziyette ki orta kuturları ile hacmi
aYaş veya kuru mu
aYapacak ya da yakacak
nitelikte mi olduğu bilirkitiye tespit
ettirilerek sonucuna göre ceza tayini
gerekir.3.c.d. 1997/732-2016
91. maddeden bir dava
açıldığı takdirde hakim şu
soruları mutlaka araştırmak zorundadır:
1-Suç tarihi ne zaman ?(Ağacın
kesim tarihi suç tarihi olduğu için para
cezası da bu tarihe göre belirlenmelidir.)
2-Sanığın kesmiş olduğu
emvali dikiliden mi yoksa devrikten mi kestiği ?
3-Sanığın emvali yakacak olarak mı yoksa
yapacak olarak mı kestiği ?
4-Orta Kutur hesabı yapılmış mı ve 20 cm nin
altında olup-olmadığı (sadece
yapacaklarda-yakacaklarda gerek yok)
5-Ağaç ne ile kesilmiş?(balta yada motorlu
testere)
6-Sanığın orman içi köy nüfusuna kayıtlı
olup-olmadığı ve fiilen o köyde oturup
oturmadığı (91/son)
7-Suç tamamlanmış mı yoksa teşebbüs
aşamasında ise eksik yada tam teşebbüs
aşamasında kalıp-kalmadığı
a Sanık emvali yakacak
olarak kesmiş ise kutur hesabı aranmaz, kesilen
emvalin kaç kental geldiği tazminat yönünden
önem arzeder.
aKesimin motorlu araçla
yapılıp yapılmadığı gerektiğinde
mahallinde keşif yapılarak bilirkişi
marifetiyle tesbit edilmelidir. Ağaç balta ile kesilip daha
sonra motorlu testere ile parçalanmış ise
bunun önemi yoktur, yasa burada motorlu testere
ile çok fazla sayıda ağaçın kesilmesi söz
konusu olduğu için orman katliamını önlemek
amacıyla bu hükmü getirmiştir.
aFailin ağacı keserken
görülmesi gerekir. Ağacın fail tarafından
kesildiği kesin olarak belli değilse, bu
taktirde sanık hakkında 91/2 değil, 91/5
maddesi uygulanmalıdır. Bu fıkra uygulanırken
kesimin ne ile ve hangi gaye ile yapıldığı
hususları da araştırılmalıdır.
aKesilen emval ağaç
değil de ağaççık ise 91/5 maddesi
uygulanır.
a Suça konu yerin tapulu
olduğu iddiası varsa , bu yerde orman ve arazi
kadastrosunun yapılıp yapılmadığı
araştırılmalı, tapuların tedavülleri
getirtilip geçerlilikleri ,memleket
haritası,amenajman planı ve hava fotoğrafları
da tatbik edilerek değerlendirilmelidir.
asanığın muhbirle
husumeti bulunduğu anlaşıldığı ve başkaca
delilde olmadığı takdirde beraat kararı
verilmelidir.
aMaden ocağı açmak için ağaç
kesmek, ayrı ağaç kesme suçunu
oluşturmaz.92. madde kapsamında
değerlendirilmelidir.
aAğaç kesmek ,tarla açma
suçunun unsurudur.
aSuç zaptında fidan olduğu
belirtilen emvalin vasfının tereddüte yer
bırakmayacak şekilde tespiti gerekir.
aaynı anda birden fazla ağaç
kesimi tek suç oluşturur.uzun bir zaman
geçmeden müteaddit günlerde örneğin 5-10
gün aralıklarla kesilmiş ise TCK 80 kesime
tekabül eden cezadan hemen sonra
uygulanmalıdır.
a İddianamede ağacın motorlu
testere ile kesildiğinden bahsedilmemesi
durumunda 91/3 maddesi gereğince ek savunma
verilmelidir.
aAğaç kesilen yer orman sahası
değil de hazine arazisi yada özel şahıs
arazisi ise ve temellük kastı var ise eylem
hırsızlık olarak düşünülmelidir.
aGörevsizlik kararı ile davadan
el çekildiğine göre yediemine alınan kamyon
yada traktör gibi araç ve aletler hakkında
hüküm kurulamaz, idari para cezası
kesinleştikten sonra mahkemeden C. Savcılığı
kanalı ile talep edilmeli ve CMUK 392. maddeye
göre de yargılama yapılmalıdır.
ğ 93.
MADDE İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
aToprağın
üretim gücünden yararlanmak amacıyla
orman diri örtüsünün yok edilmesi,
tarla açma suçunu oluşturur.
aOrman örtüsü diri
örtü ve ölü örtüden
oluşur:
a- Diri örtü;otlar,çalılar,ağaçve
ağaççıklar gibi otsu ve odunsu canlı
bitkilerin oluşturduğu örtüdür.
b- Ölü örtü ise ibre, kabuk, yere
dökülmüş dal, kozalak gibi cansız bitki
parçalarıdır. Açma eylemine konu örtü
temizliği diri örtü temizliğidir.
aMahkememizin Yargıtaydan
bozularak gelen bir dosyasında :sanığın
dededen-babadan kalan bir yeri kullandığını
orman olduğunu bilmediğini ,açma
yapmadığını savunmasına, yerel mahkemeninde kesinleşmiş
orman kadastrosu sınırları
içerisinde kalan sahanın işgal
edildiğinin kabulü ile hüküm kurulmasına
göre bilirkişiye ormandan diri örtü
kaldırılıp- kaldırılmadığı
kaldırılmış ise tarihi sorulup
araştırılmadan ağaçlandırma
giderine(114.md.) hükmedilmesi bozmayı
gerektirşitir. (mahkumiyet 93/2 den
verilmiştir. ev inşa etmek ve zeytin fidanı
dikmek)
a Önemli-Suça konu olan yani
işgal ve faydalanmaya konu olan yerin
kesinleşmiş orman sanhası içerisinde kalması
durumunda 93/2 maddesi gereğince ceza
verilmelidir.
aOrman içinde,
yerleşmek, konut olarak kullanmak maksadıyla
açılan temele harç konulup, su basması
seviyesine getirilmişse, eksik teşebbüs,
aEvin duvarlarını
çıktı, çatısı kapanmadı, tam
teşebbüs,
aÇatı yapıldı,
oturulabilir hale getirildi, fiil tamamlandı.
(3. CD uygulaması)
aÖnemli: Fiil kesinleşmiş
orman kadostrosu içerisinde işlenmiş ise
örneğin orman sahasına ev yada samanlık inşa
etmek vb.Yargıtayın kökleşmiş içtihatına
göre 93/2 maddesi gereğince cezalandırılması
gerekir.
aDava 93/2. maddeden
açılmış ise Bilirkişiden sorularak suça
konu sahanın ormandan ilk defa ne zaman
açıldığını tespit ederek açıklaması
istenilip ,zabıt tarihi itibariyle açma
tarihinin 5 yıldan daha önce ki bir tarih
olduğunun belirlenmesi halinde açma eylemi
zamanaşımına uğrayıp fiil işgal ve
faydalanma suçuna dönüşeceğinden (93/1) sanığa
ağaçlandırma gideri yükletilemeyeceği ,
5 yıldan daha az bir süre önce
açıldığının tespiti halinde ise tespit
edilen açma tarihinde ki birim fiyatlar esas
alınmak suretiyle ağaçlandırma giderinin
hesaplanması gerekir.3.CD. 1996/11487/13565
aAğaç kesme eylemi
,açma suçunun unsuru olduğu için kesme
suçundan da ayrıca ceza verilmesi bozma
nedenidir.
aİşgal ve faydalanma
eylemi (93/1) temadi eden bir orman suçu olup
tutanağın düzenlenmesi ile temadi sona erer ve
bu tarihten sonra ki devam eder eylem yeni bir
suç oluşturur. Açma (93/2) eylemi ise ani bir
suçtur.
aTCK 80 maddesi gereğince
Kısa zamandan maksat; 1 aylık süredir.
Eğer eylemler 1 yıl gibi uzun zaman
aralıklarında yapılıyorsa, bağımsız suç
kabul etmek gerekir. 2-3 günlük çok kısa
aralıklarla yapılan genişleme yada açma tek
suç kabul edilmelidir. Birbirine yakın olmanın
ölçüsü, ileride her iki açma yapılan yerin
birleştirilmelerinin mümkün olduğu mesafe
olarak kabul edilmesi mümkündür.
a Heyelanı
yada erezyonu önlemek için dahi olsa ormana
ağaç dikilmesi için Orman idaresinden izin
alınmalıdır.
ormana akasya ve ceviz , zeytin gibi meyve veren
fidanları diken sanığın eylemi 93/1 olur.
aFaydalanmaya konu yer sit alanı
içinde kalmakta ise 2863 s.y. gereğince
cezalandırılmak üzere SCM görevsizlik kararı
vermelidir.
aSu basmanı aşamasında ki eylem
eksik teşebbüstür.
aBinanın duvarları yapılıp
üstü kapatılmamış ise tam teşebbüs olur.
aOrman içine başkaları
tarafından daha önce yapılan tesislerin yada
binanın kullanılması 91/1 suçunu oluşturur.
Orman tahdidi yapılan yerde ki mevcut tapunun
hukuki değeri yoktur.
aİşgal ve faydalanma suçlarında
suç tarihi tutanak terihidir. Orman dışına
çıkarılan yerle ilgili 2/B çalışmalarının
ilan tarihinden sonraki tecavüzleri suç teşkil
etmez.
aOrman içinde temeli atılmış
binanın iddianame tarihinden sonra tamamlanması
halinde , birisi eksik teşebbüs aşamasında
birisi de tamamlanmış iki ayrı işgal suçu
oluşur.
aTahdit görmemiş orman
boşluğuna dikilen meyve fidanı dikme eylemi
93/1 olur.
aSanığın ağaç kestiği
iddiasıyla açılan davada sanığın eskiden
beri işgal ettiği anlaşılırsa ek iddianame
ile dava açılmadığı sürece işgal suçundan
ek savunma verilerek mahkumiyet hükmü
verilemez.
aOrman boşluğu olan yer için
ağaçlandırma giderine hükmedilemez.
aOrmandan yer açarak arı kovanı
koyarak yerleşmek işgal suçunu oluşturur.
aAynı anda hem hem açma
yapıp,hem de orman boşluğunu sürmek,açma
suçundan cezalandırılmayı gerektiren tek
suçu oluşturur.
aBaşkaları tarafından açılmış sahaların
kullanımı da işgal suçunu oluşturur.
aOrman tahdit sınır taşları (OTS)nın yeri belirlenemiyor ise
belirli bulunan noktalar baz alınarak birisi harita mühendisi olmak üzere uzman üç kişilik bilirkişi marifetiyle keşif yapılmalıdır.
ğ 94.
MADDE İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
aYönetimin
yazısı ve çelişik mütalaalar karşısında,
yerinde yöntemince tekrar yapılacak keşifle;
toprak alanın amenajman planı,
hava fotoğrafları ve ülke
haritasında "ormanlık alan"
olarak gösterilip gösterilmediği,
"ağaçlandırma alanı" içinde kalıp
kalmadığı, "orman sayılan"
yerlerden olup olmadığı saptanarak;
a ) orman alanından ocak açarak
toprak alınması halinde 6831 sayılı Yasanın
94. maddeye ;
b ) bireysel olarak bir-iki kez
toprak alınmışsa 91/6. maddeye uyan suç
oluşacağından "görevsizlik kararı"
verilmesi gerekir.
aOrmandan izinsiz maden
ocağı açmaktan,hakkında idari para cezası
tayin edilen sanığın, çıkardığı kömürü
taşırken yakalandığı, nakil aracının,
Orman Kanununun 3493 sayılı Kanunla değitik
92. maddesine göre zoralımına karar verilmesi
gerekir.
aSanık hakkında 6831
sayılı Yasanın 18. maddesi delaletiyle 94.
maddesi gereğince cezalandırılması talebi ile
dava açılmış bulunmasına ve izinsiz kum
ocağı açmanın da orman içinde
gerçekleştirilmiş olmasına göre,
görevsizlik kararı verilmesi gerekirken,
duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm
kurulması,
a1- Sanık hakkında ruhsatsız
kömür ocağı açmak suçu ile ilgili
davanın 3493 sayılı Yasa ile değitik 94.
madde uyarınca görevsizlik kararı ile idari
mercilere tevdii gerekirken bu hususta beraat
hükmü kurulması,
2- Orman kadastrosu yapılmayan ve
yangın geçirmeyen suç konusu orman
sahasındaki işgalin yeniden tarla açmak
gayesine matuf olmadığı kömür ocağına
ulaşmak maksadı ile ve yol yapmak şeklinde
gerçeklettirildiği anlaşılmasına göre
eylemin Yasanın 93/1. maddesine uyduğu
dikkate alınmadan yazılı madde ile ceza tayin
edilmesi,
3- İşgal edilen orman alanının
korunmaya alındığı ve buna ait bakanlık
kararının mahallinde ilan edildiği bu itibarla
da sanık hakkında Orman Yasasının 111.
maddesinin uygulanması gerektiğinin
gözetilmemesi,
aEğer sanığın eylemi
örneğin izinsiz ve ticari amaçlı taş, kum
ocağı açmak ve tesis kurmak yada izinsiz orman
sahası içerisinden bitki örtüsü
kaldırılarak taş almak ise (örneğin
Bodrum civarında yaygın olarak kullanılan ve
aksesuar amaçlı kullanılan Kayrak Taşı
çıkarmak) v.b. ve naklederken
yakalanmaktan ibaret ise görevsizlik kararı
verilmelidir. Ancak aracın yada emvalin
müsaderesi istenmiş ise bu durumda ne
yapılmalıdır ? eğer zabıt varakasından taş
yada kum ocağı gibi tesisin kurulduğu
anlaşılmış ise tensip kararı ile birlikte
görevsizlik verilebilir, müsadere yönünden
ise dosya tefrik edilmemelidir, yani dosya kül
halinde orman idaresine gönderilmeli ve idari
para cezası kesinleştikten sonra CMUK 392
maddesi gereğince ya doğrudan SCM den idre yada
C.S. kanalı ile müsadere talep edilmelidir.
Çünkü müsadere kararı mahkumiyet
kararının sonucudur ve ön şartıdır,
eğer mahkumiyet kararı verilmemiş ise
müsadere kararı da verilemez, eğer tefrik
edilmemiş ise mutlaka idarenin vermiş olduğu
idari para cezasının kesinleşmesi
beklenilmelidir. Ayrıca görevsizlik kararında
:
aEğer ağaçlandırma
gideri ve tazminat talebi varsa görevsizlik
kararı ile birlikte hüküm özetine :(Dikkat:3.
CD. tetkik hakimlerinden öğrendiğim kadarıyla
bu benim görüşümdür,)
1-Tazminat ve ağaçlandırma
talebi konusunda orman idaresenin Hukuk
mahkemelerinde dava açmaları konusunda
muhtariyetine" denilmelidir.
2- İdari para cezası
kesinleştiği takdirde CMUK 392 maddesi
gereğince suça konu nakil vasıtası yada suç
eşyalarının müsaderesi konusunda C.S. kanalı
ile Sulh Ceza Mahkemesinden talepte
bulunulabileceği hususunun hatırlatılmasına,
diye yazılmalıdır.
Sanık bitki örtüsünü
kaldırarak ormandan taş çıkarmış ise bitki
örtüsünün kaldırılması 94. Maddenin doğal
bir sonucu olduğundan "açma" yada
"işgal"den bahsedip 93. Madde
gereğince cezalandırılması söz konusu
değildir. Ancak eğer tutanaktan sanığın taş
yada kum almak için ağaç kesmiş ise 91.
Maddede ki suç oluşur ve bu yönden tefrik
kararı verilerek 91. Maddeden davaya devam
edilmeli 94. Maddede ki eyleminden dolayı ise
yine görevsizlik kararı verilmelidir.
ğ108.
MADDE:KAÇAK ORMAN EMVALİ NAKLİ:
1-BİLME
UNSURU:Sanık eğer kaçak emvali bizzat
toplayan değil de örneğin nakleden kişi ise
bu durumda "bilme" unsuru önem
arzeder, eğer sanığın kaçak olduğunu
bildiği dosya kapsamına göre anlaşılamıyor
ve sanık tüm aşamalarda da bilmediğini
savunuyor ve tanık beyanlarıda bu savunmayı
destekliyor ise mahkumiyet kararı verilemez.
2-TEŞEBBÜS:Başkasına
ait emvali nakletmek için araç henüz hareket
etmeden,yükleme yapılırken yakalanmış ise
eksik teşebbüs aşamasında kaldığı kabul
edilir ve eylem 108/1 ve TCK 61 maddesi
kapsamında kalır. Yani burada aracın hareket
edip - etmediği önem kazanmaktadır.
aAncak sanık emvali
satın almış ise bu durumda yükleme yada nakil
sırasında yakalanmasının, yani aracın
hareket etmesinin yada etmemesinin hiç bir
önemi yoktur.fiil tamamlanmıştır.
aSanık aracı harekete
geçirmek üzere iken (yani yükleme bitmiş
ancak araç hareket etmemiş) yakalanırsa tam
teşebbüs , hareket halinde ise eylem
tamamlanmış sayılır. Taşınacak yere ulaşma
yada ulaşamamanın hiç önemi yoktur. yani
aracın hareket etmesi ile eylem
tamamlanmıştır. Pe ki yükleme tamamlanmadan
yada devam ederken yakalanma korkusu ile sanık
kaçarsa araç müsadere edilir mi?
Hayır edilemez, sanık henüz
yüklemeyi tamamlamamıştır. Burada bakılacak
kriter yüklemenin bitip-bitmemesidir. Sanık
aracını kaçak emval kastı ile değil aracın
yakalanmaması yani müsadere edilmemesi saiki
ile kaçırılmıştır.
3-MÜSADERE:Emval yüklenirken
yakalanırsa nakil aracı müsadere edilmez.
Ancak nakil sırasında yakalanırsa 6831 s.y
nın 108/4 maddesine göre, emval ise TCK 36
maddesine göre müsadere edilir.
TCK m: 36’ya göre müsadere
kararı verilebilmesi için mutlaka mahkumiyet
kararı verilmelidir.
| |
Emval |
Nakil
vasıtaları |
Suç
aletleri |
| Beraat |
a-Kaçaksa
– 36
b-Teslim edilememişse-TCK
110 |
İade |
İade |
| Önödeme |
Müsadere |
Müsadere |
Müsadere |
| Vefat |
Müsadere |
İade |
İade |
aEmval nakliyeci
sanığın kendisi için elde edilmemiş olmakla
birlikte, sanığın dikiliden kesme eylemine de
katılmışsa , eylem 91/1-2 kapsamında kalır.
aKesme ve nakliye eylemine
katılmaksızın sadece başkasına ait emvali
orman içinde ya da dışında ,araca
yükleyenlerin eylemleri de 108/1 olur.
aSanık kesme eylemine katılmayıp
sadece ormandan toplama ya da yükleme eylemine
katılmış ve ormandan elde edilen emvali
nakletmişse eylemi TCK 79 maddesi gereğince
108/1 olur.
aNakliyeciler araçlarına
yüklenen emvalin kaçak olup-olmadığını
menşeini araştırarak kontrol etmek
zorundadır. emvalin kaçak olduğunu
bilmedikleri yada yüklenirken aracın başında
bulunmadı şeklinde ki savunmalarına itibar
edilmez.
kaçak emvalin ne şekilde olursa olsun kabulü
de 108 maddesinde ki suçu oluşturur.
aEmvalin sanığın evinin arka
tarafında ele geçirilmesi halinde keşif
yapılarak bu yerin müştemlat olu-olmadığı
ya da fiili hakimiyeti altında
bulundurup-bulundurmadığı
araştırılmalıdır.
aEmvalin sanık tarafından
alındığı yer orman değil ise 108/1 orman ise
91/5 olur. keşif yapılarak belirlenmelidir.
aBaşkası için kesilen ve
başkası tarafından toplanan emvali sadece
nakleden sanığın eylemi 108/1 olur.
aSuç zabıt tarihinden 5 yıl ve
daha fazla süre önce ormandan temin edilen
emvalin bulundurulması eylem zamanaşımına
uğraması nedeniyle 108/1 kapsamında kalır
aEşinin ormandan getirdiği emvali
evinde bulunduran sanığın eylemi 108/1 olur.
aBaşkasından menşei belli
olmayan emvali satın almak 108/1 olur.
aKaçak emval inşaatta
kullanılmış ise , suç tarihi inşaatta
kullanma tarihidir. Buna göre bu tarihten
itibaren 5 yıl geçmiş ise dava zamanaşımına
uğrar.
aİddianame tarihi itibariyle kesme
suçu zamanaşımına uğramış ise bu durumda
bulundurma suçu (108. madde )
araştırılmalıdır.
aNakliye tezkeresinin aslı
getirtilip emvale uygunluğu incelenmelidir.
aOrman ürünü ticareti yapmak
için ormandan ağaç kesmek eylemi 108/2 olur,
bu suça ise teşebbüs olmaz.
aDoğramacılık,kereste
alım-satımı,mobilyacılık, marangozluk,
Mahrukatçılık orman ürünü ticaretidir. bu
kişilerin kaçak emval bulundurması 108/2 olur.
aHızar atölyesi sahibi olan
sanığın orman ürünü ticareti
yapıp-yapmadığı araştırılmalıdır,
yapıyor ise 108/2 olur,
aHızarcının kendisine getirilen
emvali ücret karşlığında biçmek eylemi
108/1 olur.
aZamanaşımı
halinde sanığın beraat etmesi durumunda nelere
hükmediliyorsa aynısı geçerlidir.
aEmvalin teslim
edilememiş olması durumunda, TCK m: 110’a
göre, “istirdadı kabil olmak üzere orman
idaresine bırakılmasına” denir.
aOrman suçlarında hazine
lehine müsadere kararı verilmez, orman idaresi
lehine müsadere kararı verilir.
aVefat halinde m: 93/4
kuraldır. Her türlü tesis ve mahsul müsadere
olunur.
aEğer sanıklarımız
birden fazla ve birinin vefat etmesi halinde,
duruşmaya devamla nakil vasıtalarının ve suç
aletlerinin de müsaderesine karar verilir.
aNakil vasıtasının kamu
aracı olması müsaderesine engel değildir.
aSanık 11-15 yaş
gurubunda ise farik ve mümeyyiz olduğu yolunda
bir rapor alırsak müsadere konusunda bir
farklılık yoktur. Farik ve mümeyyiz değilse, ceza
tertibine yer olmadığına diye karar
veririz. Hem emval, hem nakil arcının ve hem de
suç aletlerinin müsaderesine karar veririz.
4-TAZMİNAT:Emval müsadere
edilmiş ise tazminata hükmedilemez. Ancak
karşılıklı talep ve kabul var ise tazminata
hütmedilmesi gerekir. Ancak emval ele
geçirilemez yada değerinde azalma olduğu
anlaşılmış ise talep halinde tazminata
hükmolunur.
|